Twijfel, schaamte, verdriet, schuld en meer emoties na een zelfdoding

"Het overlijden van Joost Zwagerman heeft veel mensen geraakt",. zo opende Marinus van den Berg zijn lezing over rouw na zelfdoding bij Memoria Uitvaarzorg in Beverwijk.  Joost was een publiek figuur waar heel veel mensen met plezier naar keken en luisterden. Net als bij Antonie Kamerling hadden velen het beeld dat het met Joost goed ging. Aan de buitenkant leek het namelijk allemaal zo mooi. Mensen vergeten er dan het zinnetje bij te bedenken ‘door mijn bril'. In zijn verhaal doorspekt met verschillende voorbeelden laat Marinus ervaren hoe iedereen op een andere manier met verlies om gaat. Dat veel mensen allerlei normen en oordelen hebben. En als je daar niet aan voldoet, is het niet goed. Maar ook hoe goed bedoelde opmerkingen een hele andere uitwerking kunnen hebben op een nabestaande.

“Oh wat ligt hij er mooi bij”, “Wat hebben jullie een mooie kist genomen” en “Wat was het een mooie dienst”. En de nabestaande reageert uiteindelijk boos “het is niet mooi, het is helemaal niet mooi, hij is dood”. Marinus geeft aan dat het vaak ook belangrijk is ruimte te geven aan de rauwe waarheid. Tegen een hoogbejaarde vrouw waarvan haar man net overleden was, zei hij eens; “voor jullie had dit nog lang niet gehoeven, toch?”. Zij beaamde dit. Het echtpaar was samen nog zielsgelukkig en nog boordevol plannen.

Door de zelfdoding is de rouw vaak lastiger dan normaal. Zo vragen veel mensen zich af of ze de zelfdoding hadden kunnen voorkomen. Of ze schuldig zijn. Ook kan twijfel ontstaan of zelfdoding iets is wat jij ook zou kunnen doen. Twijfel of ze signalen eerder hadden kunnen oppakken. Ook vertelt Marinus over liefdesrelaties en verlovingen die verbroken moesten worden onder druk van de familie omdat er ‘gekte’ in die andere familie was. Rouw over iemand die aan kanker is overleden is vaak toch anders dan te vertellen rouw nadat uw naaste aan zelfdoding heeft gedaan. Want kanker is toch iets fysieks wat ons allen kan overkomen, maar bij zelfdoding ligt dat toch anders?! Daarom is zelfdoding veelal nog een taboe.

Na iemands dood zijn de naasten extra of anders gevoelig. In het rouwproces ben je bezig om zaken te herschikken, herijken, herordenen en een nieuwe structuur aan te brengen. Het is niet vreemd dat je soms even in de war bent. De nieuwe realiteit maakt ook dat je verwachtingen hebt bij te stellen. Ieder mens verwerkt het verlies op zijn en haar eigen wijze. Van belang is dat mensen graag op enig moment hun verhaal willen vertellen.

Veel rouwenden vinden het prettig om hun verhaal te doen. Hoe mooi zou het zijn om iemands verhaal te horen en te luisteren naar zijn of haar belevingswereld. Gewoon zonder oordeel. En als iemand het verhaal verteld heeft is het van belang dat je de ruimte en de tijd neemt om verhelderende vragen te stellen uit oprechte interesse. Ook zonder oordelen. De schroom en schaamte die er soms zijn vanwege de zelfdoding kan verminderen als de toehoorders gewoon alleen luisteren.

Heb jij een luisterend oor nodig? Bel of mail!

Achtergrond van Marinus van den Berg

Marinus van den Berg werd in 1947 in Wijhe (Overijssel) geboren. Hij bezocht het kleine seminarie te Zenderen en studeerde vervolgens aan de Katholieke Theologische Hogeschool Utrecht en aan de Universiteit van Yale in New Haven (VS). Nadat hij acht jaar pastor in het verpleeghuis Randerode in Apeldoorn was geweest, werd hij in 1984 pastoraal vormingswerker voor de gezondheidszorg in Almelo. Een functie die hij vijftien jaar uitoefende. Sinds 1 juni 1998 is hij geestelijk verzorger in Antonius IJsselmonde te Rotterdam en sinds 1 oktober 2008 bij het regionaal palliatief centrum Cadenza te Rotterdam.

Marinus van den Berg heeft al tientallen succesvolle boeken geschreven en is een veelgevraagd spreker op lezingen en symposiums. Rode draad in zijn werk: omgaan met de dood moet je niet wegstoppen. De dood hoort bij het leven. Door met elkaar te praten kun je leren op een menselijke manier om te gaan met afscheid en de dood.

Links

Uitgeverij ten Have 

 

 

Toggle Bar